DOI: https://doi.org/10.21847/1728-9343.2019.4(162).177249

Eastern Europe in Polish Political Conceptions during 20-30-s of the 20th century

Volodymyr Komar, Iryna Komar

Abstract


An endeavor to analyze the role and place of Eastern Europe in Polish geopolitical conceptions during the interwar period was made in the issue. The aim of the research was the scientific analysis of ideology and policy of federalism and prometheism which were realized into the camp’s policy of Polish sanitation shared J. Pilsudski’s political views. A role and place of Ukrainian problem in Eastern policy of Poland was considered according to the identified aim. The scientific article emphasized that the main attention was paid to Eastern geopolitical direction of Poland during the interwar period. Polish national democrats promoted a conception of incorporation which implied lands inclusion in Poland at the East with Polish ethnical and cultural priority. The adherents of J. Pilsudski united on the ground of federalism conception due to which Ukraine, Lithuania and Belorussia had to establish a united country with Poland, for instance Rzecz Pospolita. The federal idea’s defeat that was certified by Riga agreement of 1921 gave impetus to the concept of prometheism formation in Poland. It was distinguished form a federational program by the fact of the Soviet Union existence and national emigration from Eastern Europe as well as from Central Asia and the Far East which was involved into the orbit of Polish influences. An endeavor of a complex study of prometheism concept in domestic and foreign policy of Poland was initially made in Ukrainian historiography. The ideological sources and traditions of Polish Eastern policy which were the base of prometheism concept, in particular the federational program of Polish socialists were considered. The evolution of Polish prometheism idea during the interwar period was analyzed in the issue. The author’s understanding of specific nature of the international prometheism movement establishment and development, which united the emigrants from Russian under the aegis of Poland, was offered in the article.

Keywords


geopolitics; Poland; conception of incorporation; federalism; prometheism

Full Text:

PDF

References


Bączkowski, W. (1932). Na marginesie prób tworzenia polskiej racji stanu w kwestii ukraińskiej. Biułetyń Polsko-Ukraiński, nr 1, s.11. [In Polish]

Bruski, J. (2010). Między prometeizmem a realpolitik. II Rzeczpospolita wobiec Ukrainy Sowieckiej 1921–1926. Kraków [In Polish].

Brzoza, Cz. (2003). Polska w czasach niepodleglości i II wojny światowej (1918–1945). In: Wielka Historia Polski, t. 5, Kraków–Warszawa [In Polish].

Byilinin V. K., Zdanovich A. A., Korotaev V. I. (2007). Organizatsiya “Prometey” i “prometeyskoe” dvizhenie v planah polskoy razvedki po razvalu Rossii/SSSR, „Trudyi Obschestva izucheniya istorii otechestvennyih spetssluzhb”, Pod. red. V. K. Byilinina, t. 3, M.: Kuchkovo pole. Retrieved from: http://www.chekist.ru/print/2234

Charaszkiewicz, E. (1955). Przebudowa Wschodu Europy. Materiały do polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego w latach 1893–1921, „Niepodległość”, Czasopismo poświęcone najnowszym dziejom Polski, tom V, London. [In Polish]

Charaszkiewicz, E. (1974). Przebudowa Wschodu Europy. Fragmenty faktów y lat 1917–1921, „Niepodległość”, Czasopismo poświęcone najnowszym dziejom Polski, tom IX (po wznowieniu), London – NewYork. [In Polish].

Chojnowski, A. (1979). Koncepcje polityki narodowościowej rządów polskich w latach 1921–1939. Wrocław; Warszawa; Kraków; Gdańsk. [In Polish].

Deruga, A. (1969). Polityka wschodnia Polski wibec ziem Litwy, Białorusi i Ukrainy 1918–1919, Warszawa. [In Polish].

Grygajtis, K. (2006). Sowiecka strategia geopolityczna w Europie a Polska. Warszawa: Sprawy Polityczne [In Polish].

Hołówko, T. (1924). Minimalny program polityki polskiej we wschodniej Galicji i na tzw. “kresach”. Droga, nr 10. [In Polish]

Hołówko, T. (1927). Kwestia narodowościowa w Polsce, Warszawa, s.27. [In Polish]

Iskhaki, M.-G. (2004). Istoriko-politicheskiy ocherk Respubliki Idel-Urala. Voprosy istorii, № 9: 18–19. (In Russian)

Lewandowski, J. (1958). “Prometeizm” – koncepcja polityki wschodniej piłsudczyzny (Część 1). Biuletyn Wojskowej Akademii Politycznej (seria historyczna), nr 2, s.130. [In Polish]

Lytvyn, S. (2001). Sud istoriyi: Symon Petlyura i Petlyuriana. Kyiv: Vydavnytstvo imeni Oleny Telihy. [In Ukrainian]

Materski, W. (2005). Na widecie. II Rzeczpospolita wobec Sowietów 1918–1943, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, Oficyna Wydawnicza RYTM [In Polish].

Matveev, G. F. (2004). Predisloviye rossiyskoy storony V: Krasnoarmeytsy v polskom plenu v 1919–1922 gg. Sbornik dokumentov i materialov. Mosow. [In Russian].

Mikulicz, S. (1971). Prometeizm w polityce II Rzeczypospolitej. Warszawa. [In Polish]

Nowak, A. M. (1994). Polityka wschodnia Józefa Piłsudskiego (1918–1921). Koncepcja i realizacja. Zeszyty Historychi, 107: 3–22. [In Polish].

Paprocki, S. (1949). Kwestia ukraińska, London. [In Polish]

Pisuliński, J. (2006). Nie tylko Petlura. Kwestia ukraińska w polskiej polityce zagranicznej w latach 1918–1922. Wrocław [In Polish].

Podowski, B. (1972). śp. Półkownik Tadeusz Schaetzel, Wspomnienia, “Niepodległość”, Londyn-Nowy Jork, 1t. VIII (po wznowieniu) [In Polish]

Shelukhin, S. (1926). Varshavskyy dohovir mizh polyakamy y S. Petlyuroyu 21 kvitnya 1920 r., Praha: Vydavnytstvo «Nova Ukrayina». Retrieved from http://diasporiana.org.ua/politologiya/10586-sheluhin-s-varshavskiy-dogovir-mizh-polyakami-y-s-petlyuroyu-21-kvitnya-1920-roku/ [In Ukrainian].

Slyvka, Yu. Yu. (1985). Zakhidna Ukraina v reaktsiinii politytsi polskoi ta ukrainskoi burzhuazii (1920 –1939), K.: Nauk. dumka, [In Ukrainian]

Trotsky, L. D. (1990). K istorii russkoy revolyutsii. Moskva: Politizdat [In Russian]

Tynchenko, Ya. (2007). Ofitserskyy korpus Armiyi Ukrayinskoyi Narodnoyi Respubliky (1917–1921). Kyiv: Tempora. [In Ukrainian].

Veryha, V. (1998). Vyzvolni zmahannya v Ukrayini 1914–1923 rr. Vol. 1 [In Ukrainian] s.430.

Wasilewski, L.(1932). O drogi porozumienia. Biułetyń Polsko-Ukraiński, nr 2. [In Polish]


GOST Style Citations


Былинин В.К., Зданович А.А., Коротаев В.И. Организация “Прометей” и прометейское движение в планах польской разведки по розвалу России/СССР. / Труды Общества изучения истории отечественных спецслужб. Москва: Кучково поле, 2007. Т. 3. С. 318–414. URL: http://www.chekist.ru/print/2234 (дата звернення 12.04.2019)

 

Верига Василь. Визвольні змагання в Україні 1914–1923 рр.: У 2-х тт. / Ред. Ю.Сливка, О.Аркуша. – Жовква: Вид-во оо. Василіян "Місіонер", 1998. – Т. 1. – 524 с.

 

Исхаки М.-Г. Историко-политический очерк республики Идель-Урал. Вопросы истории. 2004. № 9. С. 18–19.

 

Литвин С. Суд історії: Симон Петлюра і Петлюріана. Київ: Видавництво імені Олені Теліги, 2001.

 

Матвеев Г.Ф. Предисловие российской стороны / Краноармейцы в польском плену 1919–1922 гг. Сборник документов и материалов. Москва, 2004.

 

Сливка Ю.Ю. Західна Україна в реакційній політиці польської та української буржуазії (1920–1939). Київ: Наук. думка, 1985. 271 с.

 

Тинченко Я. Офіцерський корпус армії Української Народної Республіки (1917–1921). Київ: Темпора, 2007.

 

Троцкий Л.Д. К истории русской революции. Москва: Политиздат, 1990.

 

Шелухин С. Варшавський Договір між Поляками й С. Петлюрою 21 квітня 1920 року. Прага: Видавництво «Нова Україна», 1926. URL: http://diasporiana.org.ua/politologiya/10586-sheluhin-s-varshavskiy-dogovir-mizh-polyakami-y-s-petlyuroyu-21-kvitnya-1920-roku/.

 

Bączkowski W. Na marginesie prób tworzenia polskiej racji stanu w kwestii ukraińskiej. Biułetyń Polsko-Ukraiński. 1932. № 1, s.11.

 

Bruski J. Między prometeizmem a realpolitik. II Rzeczpospolita wobiec Ukrainy Sowieckiej 1921–1926. Kraków, 2010.

 

Brzoza, Cz. Polska w czasach niepodleglości i II wojny światowej (1918–1945). / Wielka Historia Polski, t. 5, Kraków–Warszawa, 2003.

 

Charaszkiewicz E. Przebudowa Wschodu Europy. Fragmenty faktów y lat 1917–1921, „Niepodległość”. Czasopismo poświęcone najnowszym dziejom Polski, tom IX (po wznowieniu), London – NewYork, 1974.

 

Charaszkiewicz E. Przebudowa Wschodu Europy. Materiały do polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego w latach 1893–1921, „Niepodległość”. Czasopismo poświęcone najnowszym dziejom Polski, tom V, London, 1955.

 

Chojnowski A. Koncepcje polityki narodowościowej rządów polskich w latach 1921–1939. Wrocław; Warszawa; Kraków; Gdańsk, 1979.

 

Deruga A. Polityka wschodnia Polski wibec ziem Litwy, Białorusi i Ukrainy 1918–1919, Warszawa, 1969. [In Polish].

 

Grygajtis K. Sowiecka strategia geopolityczna w Europie a Polska. Warszawa: Sprawy Polityczne, 2006.

 

Hołówko T. Kwestia narodowościowa w Polsce, Warszawa, 1927. s.27. [In Polish]

 

Hołówko T. Minimalny program polityki polskiej we wschodniej Galicji i na tzw. “kresach”. Droga. 1924. nr 10.

 

Lewandowski J. “Prometeizm” – koncepcja polityki wschodniej piłsudczyzny (Część 1). Biuletyn Wojskowej Akademii Politycznej (seria historyczna). 1958. nr 2, s.130.

 

Materski W.  (Na widecie. II Rzeczpospolita wobec Sowietów 1918–1943, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, Oficyna Wydawnicza RYTM, 2005.

 

Mikulicz S. Prometeizm w polityce II Rzeczypospolitej. Warszawa, 1971.

 

Nowak A. M. Polityka wschodnia Józefa Piłsudskiego (1918–1921). Koncepcja i realizacja. Zeszyty Historychi. 1994. nr 107. S. 3–22.

 

Paprocki S. Kwestia ukraińska, London,1949.

 

Pisuliński J. Nie tylko Petlura. / Kwestia ukraińska w polskiej polityce zagranicznej w latach 1918–1922. Wrocław, 2006.

 

Podowski B. śp. Półkownik Tadeusz Schaetzel, Wspomnienia, “Niepodległość”, Londyn-Nowy Jork, 1972. 1t. VIII (po wznowieniu)

 

Wasilewski L. O drogi porozumienia. Biułetyń Polsko-Ukraiński. 1932. nr 2.






Copyright (c) 2019 Volodymyr Komar

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

ISSN 1728-9343 (Print)

ISSN 2411-3093 (Online)